Haberler

ÇAÇAV: Çocuklar yetişkin gibi yargılanıyor!

BasNews – 11.05.2015

ÇAÇAV: Çocukların yargıdaki nöbetçisi!

Adalet sistemine katılan çocuğun maruz kaldığı haksızlıkları dile getirmek için yakın zamanda Çocuk Alanında Çalışan Avukatlar Ağı (ÇAÇAV) adıyla çalışma yürütecek bir girişim işe başladı. Kısa sürede olumlu tepkiler alan ve 100’e yakın üyeye ulaşan bu ağ ile hukuk sisteminde çocukların daha görülebilir kılınması için çalışmalar yürütülüyor.

Türkiye’de kendini ifade edecek alan bulamayan ve toplumsal bilinçsizliğin sonucu olarak en çok bedel ödeyen kesim kuşkusuz çocuklar. Savaşın ve siyasetin doğurduğu olumsuz sonuçlardan ve toplumsal olaylardan, dolaylı veya doğrudan en çok etkilenenler çocuklar olmasına rağmen onların psikolojik, pedagojik ve sosyal anlamda bu açığını kapatacak yeterli alan bulunmuyor.

Duyarsızlık ve kendilerini yeterince koruyamamanın getirdiği olumsuz sonuçlardan biri de çocukların ‘suç’ işlemeye itilmesi. Gerek yasaların çocuklar hesaba katılmadan hazırlanması gerekse eğitim ve çalışma alanlarındaki yetersizlikler sonucunda Türkiye’de suça itilen çocukların sayısı, 2014 verilerine göre 21 bin 661 olarak tespit edildi. Korkutucu boyutlara ulaşan bu rakam kendisiyle birlikte suça itilen çocuğun geri kazanımı ve yargılama aşamasında çocuğa yaklaşımın nasıl gerçekleştiği tartışmalarını da beraberinde getiriyor.

Yargılama aşamasında çocuğa karşı ceza odaklı bir yaklaşım sergileyen yargı mekanizması, önleyici tedbir almak yerine tersine bir tavır sergiliyor. Kimi zaman çocuğa karşı yetişkinlere uygulanan mekanizmaları devreye sokuluyor, kimi zaman çocuğa uygulanan şiddeti görmezden gelerek ve bunu cezasız bırakarak çocukların mağdur edilmesine yol açılıyor.  Türkiye’nin de taraf olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin ise ne kadar uygulandığı ve sorumlulukların ne kadar yerine getirildiği ise tartışma konusu. Suça itilen çocukların sayısının giderek arttığı gözlemlenirken, hukuki açıdan yaklaşımların ne derecede yeterli olduğu ve duyarlılığı ise tartışılmıyor. Bu konudaki eksiklikleri gidermek, adalet sistemine katılan çocuğun maruz kaldığı haksızlıkları dile getirmek için yakın zamanda Çocuk Alanında Çalışan Avukatlar Ağı (ÇAÇAV) adıyla çalışma yürütecek bir girişim işe başladı. Kısa sürede olumlu tepkiler alan ve 100’e yakın üyeye ulaşan bu ağ ile hukuk sisteminde çocukların daha görülebilir kılınması için çalışmalar yürütülüyor. ÇAÇAV Genel Koordinatörü Şahin Antakyalıoğlu, ÇAÇAV’ın kuruluş amacını, kurulmasında etkili olan ihtiyacı ve yargı sisteminde çocukların uğradıkları haksızlıklar konusunu BasHaber’e değerlendirdi.

Amaçlarının çocuk haklarının savunuculuğunu yapmak olarak ifade eden Antakyalıoğlu, bu hakların uygulanabilir olması için çalışacaklarını ve çocuğa ve ailesine hak ihlalleri kapsamında destek vereceklerini söyledi. Barolarda çocuklara yönelik kurul ve komisyonların eksikliğine dikkat çeken Antakyalıoğlu, çocuk alanında çalışan avukatların az olduğunun altını çizerek, “Bu alanda çalışan üye sayısını arttırmak, meslektaşlarımızın ilgisini çekmek ve kapasitesini arttırmak, barolarda çocuk hakları kurul ve komisyonları kurulmasını sağlamak istiyoruz. Çocuk alanında çalışan avukat sayısı yetersiz. Bu alanda, uzman ve mevzuata hakim avukat sayısı az olduğu için böyle bir ihtiyaç hissettik. Aynı zamanda sivil toplum kuruluşlarına danışmanlık vermek ve bu yönde ağ ve platformları güçlendirmeye çalışacağız” dedi.

Çocuk alanında çalışan avukat az

Çocuk alanında çalışan avukat sayısının az olması ve ÇAÇAV’ın henüz kurulmuş olması nedeniyle şimdilik Türkiye genelinde 100’e yakın üyesi bulunuyor. ÇAÇAV’ın kısa sürede üye sayısının artması beklenirken şimdiden birçok ilin barosunda eğitimler verilmeye başlanmış bulunuyor. Üyelerin hepsinin gönüllü olarak çalıştığını aktaran Antakyalıoğlu, “Bunların bir kısmı pasif ama çeşitli illerde hak ihlallerini tespit edip raporluyorlar. Gerektiğinde bu çocuklara destek verilmesi için çalışıyorlar. Meslektaşlar arasında bir destek sağlanıyor ve birbirimize, bu yönde bilgi ve tecrübelerimizi aktarıyoruz. Çocuk adalet sistemine giren çocuklar güçlendiriliyor” diyerek farklı hak ihlallerine uğramalarının engellendiğini dile getirdi.

Özellikle CMK kararlarının mağduru çocuklara ve birçok kez yetişkinlere uygulanan yargılama tutumunun da uygulandığına şahit oluyoruz. ‘Taş atan çocuklar’ sıfatıyla Türkiye gündeminde sıkça yer alan mağdur çocuklara verilen cezaların kimi zaman yetişkinlere uygulanandan daha fazla olması ise adalet sisteminde çocuk olmanın herhangi bir şey değiştirmediğini gösteriyor.

Çocuklar yetişkin gibi yargılanıyor

Çocuk ve yetişkin yargılama sistemlerinin birbirinden farklı olduğunu ama yargı mensuplarının çoğu zaman yetişkinlere dönük uyguladıkları tutumu çocuklara da sergilediklerini hatırlatan Antakyalıoğlu, çocukların ulusal ve uluslararası hak ve anlaşmalardan kaynaklanan farklı haklara sahip olduğunu ifade ediyor. Çocuğun yargı sisteminde yüksek yararını sağlamaya çalışacaklarının altını çizen Antakyalıoğlu konuyla ilgili, “ÇAÇAV olarak çocuk adalet sistemi temel ilklerinin uygulanmasını sağlamaya çalışıyoruz. Çocuğa duyarlı ve çocuk dostu tutum ve davranışlar sağlanmalı, çocuğa özgü yapılar oluşturulmalıdır. Bu yüzden çocuğu mümkün mertebe daha fazla yıpranmadan sistemin dışına çıkarmak gerekiyor” dedi.

BM Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin uygulamada nasıl bir işlev gördüğünü de değerlendiren Antakyalıoğlu,  bu anlaşmayla çocuğun her türlü ihmal ve istismardan korunması için adli sorumluluklar yüklendiğini ama bunun birçok kez ihmal edildiğini söyledi. Antakyalıoğlu konuşmasının devamında, “Bu hükümleri içeren temel ilkeler içerisinde doğru düzgün uygulanan yok. Çocukların yararı için birçok yenilik yapılması gerekiyor. Yönergelerin buna göre düzenlenmesi gerekiyor. Çocukların mağduriyetine neden olan birçok hak ihlali söz konusu, bunların değiştirilmesi gerekir. Anayasada yer alan çocuk haklarına ilişkin maddelerin de düzenlenmesi gerekiyor” diyerek bununla yetinilmemesi ve uygulayacak kişinin de eğitim alıp denetlenmesi gerektiğini vurguladı.

Uygulayıcıların eksiklikleri cezasızlığı getiriyor

Uygulayıcıların eğitim almadıklarını, alanların ise yasanın özünü ve felsefesini anlamadan çeşitli hak ihlalleri gerçekleştirdiğini söyleyen Antakyalıoğlu, bunun özümsetilmesi ve felsefesinin anlatılması gerektiğini vurguladı. Antakyalıoğlu, uygulayıcıların eksikliklerini şöyle ifade etti; “Birebir sadece maddeyi okumak yetmiyor. Yani çocuğa şiddetin yasak olduğunu bilmesine rağmen, bir kurumdaki idari çalışanlar, şiddet uygulayabiliyor ve bir cezasızlık ortaya çıkıyor. Bazıları ise bir tokat atmak veya kulak çekmeyi şiddet olarak görmeyebiliyor ve esnek davrandığı için bu olay cezasız kalabiliyor. Maalesef bu alanda yer alan uzmanlar da çocuğa yardım etmiş gibi davranıyorlar. Halbuki gerçekten yardım etmiş değil. Sadece kanun öyle emrediyor diye orada fiziksel olarak bulunuyor, dolayısıyla bir hizmet kusuru ortaya çıkıyor”

Yargıda hizmet kusuru var

Çocuklara yönelik koruyucu ve destekleyici bir müdahale planının olması gerektiğine dikkat çeken Antakyalıoğlu, bu eksikliğin çocuğu tekrar suça sürüklediğini söylüyor. Çocukların tekrar suça itilmesine de değinen Antakyalıoğlu, “Çocuklar için doğru bir müdahale programı uygulansa, çocuk desteklense, tekrar böyle bir şey olmayacak. Bu yargının ve diğer hizmet verenlerin bir hizmet kusurudur. Sen çocuğun tekrar suça yönelmesine bir engel olamıyorsan, bunu beceremiyorsun demektir. Yani oradaki suçlu çocuk değil. Bunu önleyemeyen kamu personelidir” diyerek, çocuklarla ilgili yargı sisteminde bir farkındalık yaratacaklarını ve meslektaşlarını çocuk alanında çalışmak için daha çok teşvik edeceklerini söyledi. (BasHaber Gazetesi) / (r.s)

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s